Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

Hedeflenen KOP Bölgesi

Genel Durum 

 

Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı; Aksaray, Karaman, Konya ve Niğde illerinden oluşan KOP Bölgesi'nde yatırımların gerektirdiği araştırma, planlama, programlama, projelendirme, izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin yerine getirilmesi suretiyle, bu projelerin kapsadığı bölgelerin kalkınmasını hızlandırmak üzere, 2011 yılında çıkarılan 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuştur.

 

 

 

2011 yılında 642 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan KOP İdaresi’nin, 6 Haziran 2016 tarihli ve 2016/8870 sayılı kararnameye ilişkin ekli Bakanlar Kurulu Kararı ile uhdesindeki illere Nevşehir ve Yozgat eklendi. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7 Eylül 2016 tarihli ve 2016/9740 sayılı kararnameye göre Aksaray, Karaman, Konya, Niğde, Nevşehir ve Yozgat illerinden oluşan KOP BKİ görev alanına Kırıkkale ve Kırşehir illeri de ilave edilerek il sayısı sekize ulaştı. (İlgili kararnamelere ulaşmak için tıklayınız.)

KOP İLLERİ NÜFUS, YÜZÖLÇÜM İLÇE SAYISI BİLGİLERİ 
       
  NÜFUS YÜZÖLÇÜM İLÇE SAYISI
AKSARAY 386.514 7.997 6
KARAMAN 242.196 8.924 5
KONYA 2.130.544 41.001 31
NİĞDE 346.114 7.400 5
NEVŞEHİR 286.767 5.407 7
YOZGAT 419.440 14.097 13
KIRIKKALE 270.271 4.575 8
KIRŞEHİR 225.562 6.544 6
       
KOP TOPLAM  4.307.408 95.945 81
TÜRKİYE Toplam 78.741.053 783.562  
KOP / TR TOPLAM- 5,47% 12,24%  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KOP Bölgesi; 4.307.408 kişilik nüfusu (2015 ADNKS), 95.945 km2 yüzölçümü ile Türkiye’nin %12,24’ünü oluşturan önemli tarımsal üretim alanlarından biri olmakla beraber birçok sektörde de stratejik öneme sahiptir.

 

KOP Bölgesinde tarım, sanayi, ticaret ve turizm öne çıkan sektörler olup, tarım bölge ekonomisinde ağırlıklı etkisini korumaktadır.

 

Geçmiş yıllarda kamu yatırımlarından yeterli ölçüde faydalanamayan bölgeye yapılan kamu yatırımlarında son yıllarda stratejik önemine uygun olarak belirgin bir artış gözlenmiştir. KOP Bölgesi için 2002 yılında 144,7 Milyon TL kamu yatırımı tahsis edilmiş iken bu tutar 2008 yılında 649 Milyon TL’ye, 2015 yılında ise 1 Milyar 394 Milyon TL’ye ulaşmıştır. Aynı şekilde Bölgenin toplam kamu yatırımlarından almış olduğu pay 2002 yılında %2 seviyelerinde iken bu oran 2015 yılı itibarı ile %3,96 olarak gerçekleşmiştir. (2014 rakamı 1,435 Milyar, toplam yatırımlara oranı % 4,24)

 

KOP EYLEM PLANI

Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (KOP BKİ); kuruluş kararnamesi ile bölgenin kalkınması yönünde kamu yatırımlarının koordinasyonunu sağlamak, kamu yatırım, proje ve faaliyetleri önceliğinde olmak üzere KOP Eylem Planı’nı hazırlamakla görevlendirilmiştir.

 

Bu çerçevede KOP BKİ, 2012 yılından itibaren, bir yandan bölgede yapılan tüm kamu yatırımlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve koordinasyonuna yönelik faaliyetler gerçekleştirirken, diğer yandan da Bakanlıklar, Valilikler, Üniversiteler, Kalkınma Ajansları ve bölgedeki tüm aktörlerin katılımı ile KOP Eylem Planı (2014-2018) hazırlık çalışmalarını yürütmüştür.

 

KOP Eylem Planı 30.12.2014 tarihinde Bölgesel Gelişme Yüksek Kurulu tarafından onaylanmış ve 30.04.2015 tarihinde Niğde’de gerçekleştirilen KOP Eylem Planı Tanıtım Toplantısı ile kamuoyuna açıklanmıştır. Eylem Planı, KOP Bölgesini bütün olarak ele alan entegre bir bölgesel kalkınma planıdır. KOP Eylem Planı kapsamında 5 ana eksen, 26 alt eksen, 92 eylem ve 243 proje paketi öngörülmüştür. Ana eksenler aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

 

·         Toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı

·         Ekonomik yapının güçlendirilmesi

·         Altyapının geliştirilmesi ve kentleşme

·         Beşeri ve sosyal yapının güçlendirilmesi

·         Kurumsal kapasitenin geliştirilmesi

 

KOP Eylem Planı’nın temel amacı bölgede kapsamlı bir dönüşümü gerçekleştirmektir. Bu çerçevede tarımsal yapıda değişimi ve sürdürülebilirliği sağlayarak; sanayi, ticaret, ulaşım, enerji gibi sektörleri güçlendirmek, eğitim, sağlık, kültür ve diğer sosyal hizmetlere erişilebilirliği artırmak, bölge içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak, yenilikçi bir yaklaşımla bölgenin rekabet gücünü geliştirmek, bölgenin ekonomik ve sosyal kapasitesini güçlendirmek ve vatandaşlarımızın refah düzeyini yükseltmek temel önceliklerdir.

 

2014-2018 yıllarını kapsayan KOP Eylem Planı için toplam 9 Milyar 927 Milyon Türk Lirası kaynak tahsisatı yapılmıştır.


Tehditler: Yetersiz Su Kaynakları, Kuraklık Riski, Göç


KOP Bölgesi sahip olduğu geniş tarım alanlarına karşın yetersiz su kaynaklarına sahiptir. Bölgedeki mevcut su kaynakları ve üretim deseni ile tarımsal yapının sürdürülebilirliği risklidir. Türkiye sulanan alanlarının %17'sinin KOP Bölgesinde yer almasına karşın, ülkemiz kullanılabilir su kaynaklarının ancak % 4'ü bölgede bulunmaktadır. Bölge'nin mevcut sulanan alanlarında kullanılan suyun %60'ı yeraltı suyundan karşılanmaktadır. KOP Bölgesi'nde yeraltı su seviyesi her yıl ortalama olarak 3 mm civarında düşmektedir. Yeraltı sularındaki düşüşlerin devam etmesi halinde, belli bir derinlikten sonra su çekimi ekonomik olmaktan çıkacaktır. Bu durum, mevcut sulanan alanların büyük bir kısmının, ileride sulanamama riskini ortaya çıkarmaktadır. 

KOP Bölgesi coğrafi konumu itibariyle Türkiye'nin en az yağış alan bölgesidir. Bölge, yıllık yağış açısından Türkiye yıllık ortalama yağış kadar yağış almaktadır. Son yıllarda bölgede yaşanan kuraklık, yer altı sularının ekonomik çekilebilirlikten uzaklaşması, bölge ekonomisini olumsuz etkilemektedir. 


 

KOP Bölge Kalkınmasında Gelecek Projeksiyonu

KOP Bölgesi sahip olduğu geniş tarım arazileri, derin tarihi birikimi, sahip olduğu jeopolitik konum, mevcut esnek işgücü yapısı, gelişmiş OSB altyapısı ile ülkemizin yeni cazibe merkezi olabilecek bir bölgesidir. KOP Bölgesi, Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayan ülkemizin merkezinde yer almakla birlikte yenilenebilir enerji kaynakları varlığı ile geleceğin yeşil enerji üretim merkezlerinden birisi olabilecek potansiyele sahiptir. 

Bölgede su kaynaklarının giderek azalması, kuraklık riski tarımsal yapıyı tehdit emektedir. Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi için fırsatlar içeren sektörlere dönüşümün sağlanması gerekmektedir. Bölgede tarımdan diğer sektörlere dönüşüm yapılırken tarımsal yapıda kendi içinde değişimin yapılması ülke gıda güvenliği açısından zaruret arz etmektedir.  Değişime Öncülük Edebilecek Sektörler: Sürdürebilir Etkin Tarım, Ulaştırma ve Yenilenebilir Enerji



Tarım


KOP Bölgesi'nin yaklaşık 3 milyon hektar tarım arazisi varlığı, Türkiye tarım arazisi varlığının %12,4'üne karşılık gelmekte olup; tarım sektörü, Türkiye'nin gıda güvenliğinin teminatı açısından, Bölge'nin mevcut tarımsal yapısının sürdürülebilirliğin sağlanması için, KOP Bölgesi tarımsal yapısında bir değişim ve dönüşümü sağlayacak yeni bir modelin ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda;

 

  • Arazi toplulaştırması ve sulama projeleri hayata geçirilerek tarım altyapısı iyileştirilmelidir. 
  • Mevcut suyun tasarruflu kullanılması ve havza dışından (Kızılırmak ve Göksu Nehirlerinden) su transferi imkânları araştırılarak hayata geçirilmelidir.
  • Bölge'ye has kuru tarım öncelikli ilave tarımsal destekleme programları uygulanmalıdır.


Ulaştırma


Ülkenin doğu–batı ve kuzey–güney karayolu bağlantılarının kesiştiği kavşak noktasında yer alan KOP Bölgesi, sahip olduğu jeopolitik konumu, yeterli OSB ve KSS sayısı, güçlü sanayi altyapısı ve esnek iş gücü potansiyeli ile batı-doğu arasında bir kalkınma köprüsü ve cazibe merkezi olmaya adaydır. 
 

Bölge'nin sanayide orta yüksek teknolojiye geçiş programlarıyla eşgüdüm içerisinde ulaştırma altyapısının aşağıdaki tespitler doğrultusunda güçlendirilmesi ile tarım, sanayi, turizm ve diğer sektörlerde hareketlilik sağlanabilecektir:

 

Enerji

Yenilenebilir enerji kaynaklarının enerji arzındaki payının artırılması, Türkiye'nin enerji arz güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. KOP Bölgesi güneşlenme süresi, yatay yüzeye gelen toplam radyasyon değeri ve kullanılamayan geniş düz arazi varlığıyla, güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretiminde ön plana çıkmaya başlamıştır. Konya İli Karapınar İlçesi'nde Bakanlar Kurulu Kararıyla Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi (EİEB) ilan edilmiş olması da büyük bir fırsattır. 

 

KOP Bölgesi'nin sahip olduğu potansiyelleri kullanarak tehditleri fırsatlara çevirerek ülkemizin yeni cazibe merkezi haline getirilmesi mümkündür. Bu amaçla bölgede topyekün bir yapısal dönüşüm programının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kalkınmış bir KOP Bölgesi Türkiye'nin 2023 ve 2071 yılı hedeflerine önemli katkılar sağlayabilecektir.