Konya Ovasında net 59560 ha sulama alanına sahip Çumra Sulaması, Osmanlı İmparatorluğunca 1907-1913 yılları arasında büyük bir kısmı toprak kanal olarak inşa edilerek, 31.12.1913 yılında işletmeye açılmıştır. Bu kanalların doğası gereği su kayıp ve kaçak oranları oldukça yüksek mertebede olup ilave olarak arazinin jeolojik yapısı neticesinde ortaya çıkan obruk ve düdenler nedeniyle su kaybı her geçen yıl daha da artmaktadır.

Günümüzde hızlı nüfus artışı, gelişen sanayileşme, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi etkenlerle; başta içme suyuna ihtiyacın giderek artması sebebiyle kısıtlı olan temiz su kaynaklarının önemi çok daha iyi anlaşılmaktadır. Ülkemizin bekası ile sürdürülebilir kalkınma ve gıda güvencesi için su kaynaklarının etkin kullanımı, tasarrufun sağlanması ve suyun yönetimi olmazsa olmaz bir unsur haline gelmiştir.

700 kilometreyi aşkın kanalı ihtiva eden sulama sisteminde kaybın en fazla olduğu kısım; Ana İletim Kanalı olan Apa Alemdar İsale Kanalının, Apa Barajı ile Çumra Merkez arasında bulunan 32 km uzunluğundaki bölümüdür. Bu bölümde uzun yıllar ortalamasında sulamaya verilen 350 milyon metreküplük suda önemli kayıplar oluşmaktadır.  

Soruna kısa vadede çözüm bulunarak kanallarda su kaybının önlenmesi ve sulamadan azami faydanın elde edilebilmesi amacı ile DSİ 4. Bölge Müdürlüğü ile Konya Büyükşehir Belediyesi, Karatay Belediyesi ve Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı öncülüğünde çalışma yapılarak proje geliştirilmiştir. 

En ekonomik model olarak rantabilitesi ve yıllık net faydası en yüksek düzeyde hesaplanan “Toprak Kanalların Beton ile Kaplama Yapılması” yöntemi seçilerek 2021 yılı ek yatırım programına “Apa Barajı Sulaması Kanal Rehabilitasyonu” adı altında teklif edilmiş olup Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca da uygun görülerek 2021A01-175352 numarası ile programda yer verilmiştir.

Apa Barajı Sulaması Kanal Rehabilitasyonu Projesi KOP Başkanlığı, Konya Büyükşehir ve Karatay Belediyeleri tarafından sağlanan ödenekle 24.12.2021 tarihli protokol kapsamında DSİ 4. Bölge Müdürlüğümüz tarafından yürütülmekte olup kanalın 4,55 km’lik kısmına beton kaplama yapılmıştır. Projenin ödeneği 38.134.310,87 TL (KDV dahil) olup 30 milyon TL’lik ana ödenek KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığımızca, geriye kalan 4.134.310,87 TL’lik kısım Konya Büyükşehir Belediyesince ve 4.000.000 TL’lik kısım da Karatay Belediyesince eş finansman olarak karşılanmıştır. 

2024 yılı sulama sezonunda sulama planına göre Çumra Sulama Birliğinin arazilerinin sulanması için 24.04.2024 tarihinde Apa barajından su açılarak tarımsal sulama işlemlerine başlamıştır. Ancak 4.gün sonunda, kanalın obruk ve düden oluşumuna hassas, proje kapsamında kaplanan kanalın başlangıcı ve sonunda ki kaplama bulunmayan muhtelif bölümlerinde 9 ayrı noktada obruk oluşumları gözlemlenmiştir. Burada dikkat çeken husus, Apa Barajı Sulaması Kanal Rehabilitasyonu projesi ile betonla kaplanan kanalda herhangi olumsuz bir durum oluşmamış kanal vazifesini yerine getirerek su kayıpları önlenmiş ayrıca suyun hızı arttığı için tarımsal sulama faaliyetlerine büyük katkı sağlanmıştır.